Test HIV


Dlaczego warto zrobić sobie test

Jeśli coś waskazuje na ryzyko zarażenia się, test na HIV jest jedynym sposobem przekonania się o tym, czy faktycznie do niego doszło. Test powinien zawierać wyjaśnienie i poradę medyczną.

W przeciągu niewielu lat infekcja HIV rozwinęła się do rozmiarów pandemii (epidemii o wymiarze światowym). Rozszerza się ona również u nas i powoli zaczyna dotyczyć nie tylko grup ryzyka. Z tego powodu ważne jest, by każdy człowiek wiedział, czy jest zakażony, czy nie, bo w ten sposób może on zapobiec rozszeżaniu się tej śmiertelnej choroby.

Zdradliwy spokój
Kto się zaraził, nie dostrzega (za wyjątkiem czasami występującej w przeciągu kilku tygodni podobnej do grypy choroby) przez lata żadnych objawów choroby- zdradliwy spokój. W tym bezobjawowym czasie, który trwa przeciętnie od 10 do 12 lat, osoba jest juz zarażona. Czy jest się zarażonym czy nie, można się przekonać jedynie poprzez wykonanie testu na HIV. Kto poddaje się testowi na HIV postępuje odpowiedzialnie wobec siebie samego oraz wobec innych ludzi.

Poddanie się testowi ma sens w każdym przypadku
Załóżmy, że dana osoba nie jest zainfekowana, czyli HIV- negatywna. Negatywny wynik testu wskazuje z wysokim prawdopodobieństwem na brak infekcji, pod warunkiem, że sugerowana odległość czasu do momentu wykonania testu zostanie zachowana. Powstałe wcześniej niepewność i niepotrzebne lęki są dzięki temu usunięte. W połączeniu z fachową poradą może to doprowadzić (w połączniu z unikaniem sytuacji ryzykownych) do rozwoju odpowiedzialnej postawy na przyszłość.

Załóżmy teraz, że dana osoba jest zainfekowana, czyli HIV- pozytywna. Takie osoby z reguły podejmują wszelkie starania, by choroba się nie rozprzestrzeniła. Nikt nie chce zarazić partnera, którego najbardziej kocha, albo przynieść na świat zarażone HIV dziecko. Do tego tylko ten może czerpać korzyści z wcześnie podjętej terapii, (kto opóźnia ostatnie stadium Aids), kto wie, że jest HIV- pozytywny. W przypadku wielu komplikacji wiele zależy od wczesnego rozpoznania. Dzięki niemu mogą być one odpowiednio wcześnie leczone i w ten sposób można zapobiec cierpieniu. Kto się jako HIV- pozytywny podda we właściwym czasie fachowej opiece lekarskiej, ma szansę lepiej i dłużej żyć do zachorowania na Aids niż ktoś, kto zwleka.

Polecamy przeprowadzić test przez zaufanego lekarza, aby w ten sposób uzyskać również fachową poradę.

Niezwłocznie i właściwie leczyć
U osób HIV- pozytywnych infekcja w połączeniu z innymi chorobami prowadzi do wzrostu liczby wirusów, a przez to do osłabienia systemu odpornościowego. Skądinąd niegroźne choroby, jak np. półpasiec, mogą stać się bardzo groźne. Dlatego w przypadku wielu chorób takich jak biegunka, leczenie musi zostać podjęte jeszcze w początkowym jej etapie.

Lekarz musi koniecznie wiedzieć, czy pacjent jest HIV- pozytywny, czy nie. Tylko w taki sposób może on postawić włąściwą diagnozę i zawstosować odpowiednio działającą terapię. Na przykład  przy najczęstym u osoby zarażonej zapaleniu płuc, Pneumocystis- carinii- pneumonie (PCP), stosuje się inne leki niż w przypadku „normalnego” zapalenia płuc. W czasach, kiedy PCP leczono w tradycyjny sposób, umierała połowa chorych. Obecnie przy odpowiednio wcześnie postawionej diagnozie i zastosowaniu trafnej terapii umiera mniej niż 5 procent pacjentów.

Również w przypadku Aids często występujące wirusowe zapalenie oczu (CMV- Retinitis), które u osób HIV- pozytywnych można przy wczesnym rozpoznaniu poddać leczniu  i w ten sposób zapobiec ślepocie.

Nie tracić czasu
Kto zwleka z decyzją o teście HIV, traci w przypadku zainfekowania cenny czas na leczenie.

Istnieją również inne powody, by się przebadać: przy określonych typach szczepinonek, np. przed podróżą, lekarz musi wiedzieć o ewentualnym zarażeniu HIV, by podjąć jedynie takie działania, które nie zaszkodzą dodatkowo pacjentowi. To samo tyczy się poważnych operacji, które jak wiadomo stanowią znaczące obciążenie dla organizmu. W interesie pacjenta sposób operacji musi być gruntownie przemyślany.

Porady lekarskie
Jedynie osoba zarażona HIV świadoma swojego stanu, może chronić swoje zdrowie przez podjęcie adekwatych środków zaradczych. Kto bowiem zdaje sobie sprawę z tego, że ptak w mieszkaniu poprzez swój kał może wywołać u osoby zarażonej HIV niebezpieczne grzybice; kocie toalety i doniczki z ziemią mogą stanowić podobne zagrożenie. Alkohol, papierosy i narkotyki są dla osoby HIV- pozytywnej jeszcze bardziej szkodliwe, gdyż dodatkowo osłabiają system odpornościowy. Surowe mięso i inne zagrożone salmonellą dania powinny być natychmiast wyłączone z diety, tak samo jak surowe ryby, ostrygi oraz owoce morza. Majonez i zwietrzałe sosy mogą być niebezpieczne, w przeciwieństwie do zdrowych kalorii i bogatych w witaminy posiłków. Kontakty z nosicielami zarazków chorobowych takich jak choroby wieku dzieciecego (np. ospa wietrzna), czy gruźlica mogą stanowić zagrożenie. Podróżując do krajów o niskich standardach higieny, przede wszystkim tropików, należy liczyć się z nieprzeciętnym zagrożeniem infekcjami. Przyjęcie leków lub omówienie tej kwestii z lekarzem powinno zapobiec możliwym działaniom ubocznym, ewentualnie osłabieniu systemu odpornościowego. I o czym wielu nie wie: znaczny wysiłek fizyczny oraz stres, ale też kąpiele słoneczne podczas wakacji lub solarium mogą prowadzić do obciążenia systemu odpornościowego, a przez to przyśpieszyć ostatnie stadium Aids.

Wszystkie wyżej wymienione punkty przemawiają w interesie osób zainfekowanych za wykonaniem testu na HIV. Istnieje jednak jeszcze jeden aspekt: medycyna dysponuje dziś lekami hamującymi rozwój wirusa, co odsuwa moment zachorowania na Aids.

Kiedy na leży się zbadać

  • przy wcześniejszych ryzykownych nawykach (uzależnienie od nikotyny, częste zmiany partnera),
  • oboje partnerzy u początku związku,
  • kobiety u początku ciąży,
  • w razie potrzeby przed szczepieniami o zawartości żywego materiału,
  • w przypadku transfuzji krwi mającej miejsce przed jesienią 1985 roku,
  • w razie potrzeby przed poważnymi operacjami.
Przeprowadzenie testu najwcześniej 2 do 6 tygodni po możliwym zainfekowaniu, przy negatywnym rezultacie powtórzenie po 3 miesiącach. Nie ma powodu przeprowadzać test u osób, które już wiedzą, że są zarażone.

Terapia

Terapia antyretrowiralna
Dzisiaj do zwalczania infekcji HIV mamy do dyspozycji leki hamujące odwrotną transkryptazę oraz proteazę. Leki hamujące odwrotną transkryptazę zapobiegają pośrednio wbudowywaniu się genomu wirusa w DNA ludzkiej komórki, poprzez blokowanie enzymu ważnego dla syntezy DNA (odwrotna transkryptaza). Natomiast leki hamujące proteazę, blokują centralny enzym, który odpowiedzialny jest za produkcję nowych wirusów. Dziś kombinuje się obie te gupy leków. Oba pomagają trzymać ilość wirusa we krwi i węzłach chłonnych na niskim poziomie i spowalniają w ten sposób postęp choroby.

W terapii HIV zostały w o statnich latach poczynione ogromne postępy. Na początku lat 90-tych terapię antywiralną stosowano dopiero w zaawansowanych stadiach Aids. W międzyczasie od wcześnie rozpoczętej terapii oczekuje się: 1. zatrzymać rozwój wirusa HIV i zniszczenia systemu odpornościowego,
2. powstrzymać rozbudowę odpornych wariantów HIV, jak i 3. nie dopuścić do rozprzestrzeniania się choroby przez zarażoną osobę. Badania dowodzą, ze u zarażonych HIV ciężarnych kobiet ryzyko zarażenia dziecka udało się znacząco zminimalizować poprzez stosowanie terapii antywiralnej.

Dziś znajduje zastosowanie terapia z dwoma różnymi lekami hamującymi odwrotną transkryptazę i proteazę. Leki hamujące odwrotną transkryptazę to na przykład: AZT (= Retrovir®), Lamivudin (= 3TC®), ddI (= Videx®), lub ddC (= Hivid®). Lekami hamującymi proteazę są: Indinavir (=Crixivan®) lub Nelfinavir (= Viracept®).

Profilaktyka medyczna w chorobie Aids
Celem profilaktyki jest zapobieganie pojawieniu się spodziewanych następst infekcji HIV w stadium Aids, lub przynajmniej ich zminimalizowanie. Jest to jedynie jakby zwalczanie objawów, ale sama infekcja pozostaje nie uleczona, jak również nie może zostać powstrzymane niszczenie systemu ummunologicznego. Dokładny postęp profilaktyki w przypadku infekcji oportunistycznych zależy od stadium choroby. Stosowane są różnorodne leki: np. Baktrim® dla profilaktyki pneumocystis-carinii-Pneumonie.

Profilaktyka postekspozycyjna (=PEP)
Już od kilku lat personelowi medycznemu, który na skórek wypadku przy pracy w sytuacji np. wykonywania zastrzyku został narażony na zainfekowanie HIV, podawany jest jeden lub wiele leków przeciwko HIV. W ten sposób ryzyko przeniesienia choroby mogło zostać zminimalizowane do 80%. Od końca 1997 tego typu leczenie jest w Szwajcarii do dyspozycji również dla osób, w przypadku których na skutek braku zabazpieczenia podczas stosunku seksualnego, mogło dojść do zarażenia. O skuteczności takiego leczenia nie wiadomo jednak zbyt wiele. Pewne jest natomiast, leczenie powinno nastąpić jak najwcześniej, możliwie w kilka godzin a najpóźniej do 72 godzin po ewentualnym zarażeniu, w innym wypadku wirus zdąży się już rozmnożyć w organiźmie. Leki te muszą być przyjmowane do 4 tygodni i powodują silne skutki uboczne. Decyzja o rozpoczęciu terapii PEP musi zostać podjęta w centralnym szpitalu po dokładnym rozpatrzeniu przez lekarza, gdyż na dzień dzisiejszy nie znane są żadne długotrwałe szkody wywołane przez terapię retrowiralną.

Ważny pratner: lekarz
Mają Państwo zaufanie do swojego lekarza? On jest kompetentnym fachowcem a przez to właściwym dla Państwa partnerem. Mogą Państwo liczyć na jego wsparcie oraz na to, że skieruje Państwa do wykwalifikowanych lekarzy specjalistów. Oczywiście obowiązuje go tajemnica lekarska. Dodatkowo mają Państwo do duspozycji prowadzony przez lekarzy telefon zaufania.

Co należy wiedzieć o teście

Test, dzięki któremu można stwierdzić, czy jest się zarażonym wirusem HIV, nazywa się Test Przciwciał HIV (np. Test ELISA). Badany jest tu nie tyle sam wirus, co reakcja ludzkiego systemu odpornościowego we krwi- przeciwciała.

Test HIV jest jednym z najpewniejszych testów medycznych
Czas od zarażenia do momentu pojawienia się przeciwciał we krwi (czas serokonwercyjny, okno diagnostyczne) jest zróżnicowany i zależny od różnych faktorów (droga zarażenia, ilość przeniesionych wirusów itd.). Według stanu dzisiejszej wiedzy przeciwciała pojawiają się 2 do 6 tygodni po zarażeniu, w większości przypadków można je stwierdzić po 3 miesiącach. Z tego powodu wykonanie testu ma sens najwcześniej po 2 do 6 tygodni od ryzyka infekcji i w przypadku negatywnego wyniku musi zostać powtórzone po 3 miesiącach.

Isnieją różne testy, które się wzajemnie uzupełniają. Test Elisa wykorzystywany jest jako test poszukiwań przeciwciał HIV. Ale ponieważ czasami współreagują również inne przeciwciała, „pozytywne” wyniki są zawsze sprawdzane. Dla potwierdzenia lub korektury wykorzystuje się Western-Blot-Test. Jest on czasowo i finansowo kosztowniejszy niż wrażiwy test Elisa. W przypadku pozytywnego rezultatu, aby zapobiec pomyłce, godna polecenia jest na koniec kontrola poprzez pobranie drugiej próby krwi.

Testy antygenowe, które bezpośrednio dowodzą obecności wirusa, są mniej wrażliwe niż testy przeciwciał HIV i nie skracają istotnie okna diagnostycznego. Test antygenowy jest ważny w stwierdzeniu świeżo nabytej infekcji. Test PCR (sondy genowe, za pomocą których można stwierdzić nawet ślady materiału wirusowego) z powodu swojej kosztowności stosowany jest w jedynie w nadzwyczajnych przypadkach, jak wczesna diagnostyka u noworodków i niejasne przypadki zarażenia się. Test PCR jest dziś stosowany również dla oceny skuteczności terapii.

Test jest w interesie wszystkich ludzi

Tylko ten, kto jest świadomy swojej infekcji może zachowywać się odpowiedzialnie w stosunku do siebie i innych ludzi.
  • Osoba zainfekowana powinna gruntownie poinformować o swoim stanie wszystkich dotychczasowych partnerów, aby mogli się oni zbadać i zasięgnąć fachowej porady lekarskiej. Przez to osobom tym gwarantowana jest możliwość podjęcia wczesnego leczenia i skorzystania z będących do dyspozycji leków oraz powstrzymuje się nieświadome roznoszenie choroby.

  • Zarażone osoby muszą uświadomić obecnego partnera  o swojej chorobie. Pewną ochronę stanowi rezygnacja ze stosunków płciowych oraz wymiany ludzkich płynów. Kondomy zmniejszają wprawdzie ryzyko, ale go nie wykluczają. Kto nie chce zrezygnować z ryzykownych zachowań, powinien konsekwentnie chronić się przed zarażeniem poprzez stosowanie prezerwatywy.

  • Podczas stusunku płciowego z osobą zarażoną warto użyć prezertwatywę, by zmniejszyć ryzyko zarażenia innymi zarazkami (syfilis, opryszczka, żółtaczka itd.) jak i szczególnie złośliwym trzonem HIV.

  • Lekarze prowadzący, stomatolodzy oraz personel sanitarny powinni być powinformowani o infekcji, by dzięki temu mogli zachować się w sposób optymalny.

  • Dawstwo krwi, organów i nasienia osób zarażonych jest zabronione.
Te wyżej wymienione punkty powinne być oczywiste jako gruntowne zasady solidarnego postępowania.





©Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
©Translation: AIDS Information Switzerland
Last updated: 22/01/2007